Giriş
Azərbaycan millisi 2026-cı il FIFA Dünya Çempionatının seçmə mərhələsində mübarizəyə 5 sentyabr 2025-ci ildə başlayacaq. Fernando Santosun komandası Qrup D-də İslandiyanın qonağı olacaq. Reykyavikdəki Laugardalsvöllur stadionunda keçiriləcək oyun Bakı vaxtı ilə saat 22:45-də başlayacaq. Azərbaycan üçün dünya çempionatı seçmə mərhələsi bu səfər matçı ilə start götürür.
Səfərdəki nəticə qrupun başlanğıc ritminə, komandanın özünəinamına və növbəti oyunlara hansı təzyiq altında çıxacağına təsir göstərə bilər. Bəzən turnirin taleyinə həlledici təsir göstərən xallar ilk aylarda qazanılır. Buna görə dünya çempionatı seçmə mərhələsi boyunca hər xalın əhəmiyyəti var.
Qrupun digər oyununda Ukrayna Fransa ilə qarşılaşacaq. Beləliklə, ilk turda dörd komandanın hamısı meydana çıxacaq və qrup cədvəlinin ilkin mənzərəsi yaranacaq. Bununla belə, bir turun nəticəsi komandaların uzunmüddətli gücünü müəyyən etmir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi uzun marafon olduğundan ilkin qrup cədvəli yalnız başlanğıc mənzərəni göstərəcək.
Komandaların təhlili
Azərbaycan üçün səfər oyununda əsas məsələ rəqibin adından çox, oyunun gedişinə nəzarət etməkdir. İslandiya doğma meydanda təşəbbüsü ələ almağa çalışa bilər. Azərbaycan isə yalnız müdafiəyə çəkilməklə kifayətlənməməli, topu qazandıqdan sonra hücumu davam etdirməlidir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi kimi gərgin yarışda bu yanaşma milli komandalar üçün vacibdir.
Fernando Santos komandanı kompakt saxlamaqla hücum keçidlərində irəli çıxacaq oyunçuların sayını tarazlaşdırmalıdır. Həddən artıq ehtiyatlı oyun İslandiyanın təzyiqini artırar, riskli pressinq isə müdafiə arxasında boşluqlar yarada bilər. Bu tarazlığı oyunun müxtəlif mərhələlərində qorumaq vacibdir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi belə taktiki qərarların dəyərini üzə çıxarır.
İslandiyanın üstünlüyü doğma meydan və tanış şəraitdir, amma bu, oyunun taleyini əvvəlcədən həll etmir. Azərbaycan rəqibin tempinə tələsik qoşulmasa, meydanın mərkəzində məsafələri qoruya və ikinci toplara vaxtında reaksiya verə bilsə, oyunun ritmini bərabərləşdirə bilər. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi çərçivəsində səfər oyunlarında belə intizam xüsusi önəm daşıyır.
Hazırda Azərbaycan heyətində zədə və ya heyətlə bağlı başqa xəbər açıqlanmayıb. Buna görə konkret futbolçuların meydana çıxacağını fərz etmək düzgün olmaz. Təhlildə əsas diqqət oyunçuların adlarına deyil, komandanın düzülüşünə, mövqelər arasındakı əlaqəyə və ehtiyat oyunçuların mümkün roluna yönəlməlidir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi öncəsi heyətlə bağlı xəbərlər də azarkeşlərin marağındadır.
Fransa ilə Ukraynanın oyunu Azərbaycan üçün ümumi kontekst yaratsa da, əsas diqqəti yayındırmamalıdır. Həmin matçın nəticəsi rəqiblərin ilk xallarını göstərəcək, amma Azərbaycan üçün ən etibarlı yol öz oyunundan maksimum nəticə çıxarmaqdır. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi Qrup D-də hər rəqiblə mübarizəni vacib edir.
Açar amillər
Əsas amillərdən biri müdafiə xəttinin dərinliyi və oyunçular arasındakı məsafədir. Azərbaycan həddən artıq geri çəkilsə, İslandiyaya hücumu yeniləmək və cərimə meydançasına daha çox oyunçu gətirmək imkanı verə bilər. Müdafiə xətti çox irəli qalxsa, arxaya atılan toplar təhlükə yaradacaq. Buna görə qərar oyunun vəziyyətinə uyğun verilməlidir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi səviyyəsində kiçik mövqe səhvləri belə nəticəyə təsir edə bilər.
Digər vacib məqam top itkisindən sonrakı reaksiyadır. Hücum zamanı topu itirmək komandanı müdafiədə açıq vəziyyətdə qoya bilər. Buna görə irəli çıxan oyunçuların arxasında sığorta mövqeləri saxlanmalıdır. Topu dərhal geri qaytarmaq mümkün deyilsə, geriyə qaçıb meydanın mərkəzini bağlamaq daha təhlükəsizdir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi ərzində bu cür keçidlər komandaların hazırlığını sınayacaq.
Keçid hücumlarının keyfiyyəti də önəmlidir. Azərbaycan topu qazandığı hər epizodda sürətli hücuma keçməyə məcbur deyil: bəzən qısa ötürmələrlə tempi azaltmaq müdafiəçilərə nəfəs almağa imkan verər. Ancaq rəqibin düzülüşü pozulanda irəli oynamaqdan çəkinmək İslandiyaya yenidən təşkilatlanmaq üçün vaxt qazandıra bilər.
Gərgin oyunda standart vəziyyətlər də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Künc və cərimə zərbələrində müdafiə bölgüsü, eləcə də ikinci toplar uğrunda mübarizə diqqətlə təşkil olunmalıdır. Açıq oyunda fürsətlər az olarsa, bir dəqiq zərbə nəticəni dəyişə bilər. Eyni zamanda, standart vəziyyəti zəif müdafiə etmək xal itkisinə səbəb ola bilər.
Hakimlər briqadasının tərkibi məlumdur: baş hakim Sander van der Eijk, köməkçilər Rens Bluemink və Stefan de Groot, dördüncü hakim Mark Nagtegaal olacaq. VAR funksiyasını Jeroen Manschot yerinə yetirəcək, ona Clay Ruperti kömək edəcək. Bu məlumat oyunun gedişinə dair proqnoz vermir, amma cərimə meydançasındakı təmasların və mümkün ofsayd epizodlarının düzgün qiymətləndirilməsinin vacibliyini xatırladır.
İntizam da taktikanın bir hissəsidir. Erkən sarı vərəqə müdafiəçinin duellərdə davranışına təsir edə bilər, lazımsız qayda pozuntuları isə İslandiyaya təhlükəli standart vəziyyətlər qazandırar. Azərbaycan aqressiv oynasa da, rəqibə cərimə zərbələri verməkdən çəkinməlidir.
Matçın mümkün ssenarisi
İlk dəqiqələrdə İslandiyanın meydan üstünlüyündən istifadə edərək təşəbbüsü ələ almağa çalışması gözləniləndir, amma bu, mütləq erkən qol demək deyil. Azərbaycan mərkəzi bağlayıb, cinah müdafiəçilərini ölçülü irəli çıxarsa, ev sahibinin hücumlarını daha az təhlükəli zonalara yönəldə bilər. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi çərçivəsində belə həlledici matçlar soyuqqanlılıq tələb edir.
Sonrakı mərhələdə əsas sual Azərbaycanın topa sahib olduğu vaxt nə qədər irəli çıxa bilməsidir. Qonaqlar uzun müddət yalnız müdafiə olunsa, təzyiq arta bilər. Hər dəfə tələsik uzun ötürməyə üstünlük vermək isə topu asanlıqla rəqibə qaytarmaq deməkdir. Səbirli hücumla sürətli keçid arasında düzgün seçim vacib olacaq. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi boyunca komandanın belə qərarları nəticəyə təsir göstərə bilər.
Azərbaycan hesabı açarsa, oyunun gedişi dəyişə bilər. İslandiya daha çox risk edər, qonaqlar isə müdafiə xəttini və əks-hücum imkanlarını yenidən tənzimləməli olar. Hesabı qorumaq üçün yalnız geriyə çəkilmək kifayət etməz: topa nəzarət və rəqibin yarımmeydanında qurulan qısa hücumlar təzyiqi azalda bilər.
Azərbaycan geriyə düşərsə, tələskənliyə qapılmamaq vacibdir. Dəyişikliklər hücum gücünü artıra bilər, amma müdafiə balansını pozmamalıdır. Oyunun sonlarında bir xalla kifayətlənmək və ya qələbə üçün riskə getmək arasında seçim etmək məşqçi heyəti üçün çətin qərar ola bilər.
İlk turun nəticəsi turnir cədvəlindəki mövqeləri göstərəcək, amma pley-off şansı barədə qəti fikir bildirmək hələ tezdir. Səfərdə qazanılan xal dəyərli ehtiyat yaradar, xalsız başlanğıc isə növbəti oyunların əhəmiyyətini artırar. Hər iki halda, nəticə ilə yanaşı, komandanın oyunu da gələcək üçün göstərici olacaq. Dünya çempionatı seçmə mərhələsində milli komandalar üçün hər turun öz əhəmiyyəti var.
Nəticə
İslandiyaya səfər Azərbaycan üçün seçmə mərhələsinə hazırlığı və rəqabət qabiliyyətini ölçən ilk sınaqdır. Uğur üçün təkcə müdafiədə möhkəm dayanmaq kifayət deyil: komanda topu qazandıqdan sonra təhlükə yaratmalı, standart vəziyyətlərdə diqqətli olmalı və oyunun tempinə uyğun qərarlar verməlidir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi üçün bu matç komandanın hazırkı səviyyəsini göstərən vacib sınaqdır.
Dünya çempionatının seçmə mərhələsi uzun mübarizədir, amma ilk nəticələr də onun gedişinə təsir göstərir. Reykyavikdə intizamlı oyun və səfərdən qazanılan xal Azərbaycan üçün yaxşı başlanğıc olar. İlkin müzakirələrdən və qrup cədvəlindən daha vacib olan isə meydanda qazanılan xallar və komandanın davamlı oyun sərgiləməsidir. Dünya çempionatı seçmə mərhələsi ilə bağlı futbol xəbərləri də qarşıdakı turlarda diqqət mərkəzində olacaq. Bu baxımdan, dünya çempionatı seçmə mərhələsi üçün səfərdən əldə edilən nəticə xüsusi önəm daşıyacaq.
